Het is je vast niet ontgaan. De afgelopen jaren duikt er links en rechts nieuwe milieu-, sociale en bestuurlijke (ESG) regelgeving op. En ze hebben allemaal één ding gemeen: ze hebben ook betrekking op je waardeketen (value chain).
Dit is het eerste deel van onze blogserie over ESG en de waardeketen en beginnen we met de basis.
Wat is ESG?
ESG staat voor Environmental, Social & Governance (milieu, sociaal en bestuur). ESG richt zich op niet-financiële aspecten van bedrijven, zoals luchtvervuiling, koolstofemissies of de gezondheid van mensen die hun producten maken.
Wat is een waardeketen?
De waardeketen van een bedrijf is een keten van activiteiten waarmee een bedrijf waarde creëert. Dat is nogal abstract, dus laat me een voorbeeld geven. Stel je voor dat je een bedrijf bent dat plastic speelgoed maakt. Er is een lange keten van gebeurtenissen tussen het verkrijgen van de grondstoffen om je speelgoed te maken en iemand die het speelgoed daadwerkelijk koopt en ermee speelt. Dit wordt meestal opgesplitst in 3 verschillende fasen: upstream, eigen operaties en downstream.
Upstream
Dit is waar je de materialen krijgt die je nodig hebt om je plastic speelgoed te produceren. Je directe leveranciers kunnen plastic korrels leveren. Maar de leveranciers van je leveranciers maken ook deel uit van je waardeketen. Deze plastic korrels worden gemaakt van aardolie, die moet worden opgegraven. Dus elke stap, van het opgraven van de olie tot het leveren van plastic korrels aan je bedrijf, is je upstream waardeketen (of toeleveringsketen).
Eigen operaties: Dit spreekt voor zich. Dit zijn de activiteiten waar je directe controle over hebt: het ontwerpen, produceren en bouwen van het speelgoed.
Downstream
Om je speelgoed te verkopen, moet je het naar winkels vervoeren, waar klanten het kunnen kopen. Wat mensen vaak niet realiseren, is dat de “gebruiksfase” en de “na-gebruiksfase” ook deel uitmaken van de downstream waardeketen van je bedrijf. Dit betekent dat klanten die met je speelgoed spelen en het op een (hopelijk) verantwoorde manier weggooien, ook deel uitmaken van je waardeketen. Je waardeketen eindigt niet wanneer het speelgoed door de winkel aan hen wordt verkocht.
Hoe zijn ESG-topics verbonden met de waardeketen van een bedrijf?
Welnu, de grootste ESG-impact en risico’s bevinden zich bijna altijd in de waardeketen en niet in uw eigen operaties. Laten we enkele voorbeelden van elk van deze onderwerpen bekijken:
- Milieu: de meeste koolstofemissies, hulpbronnengebruik en vervuiling van een bedrijf vinden plaats in hun waardeketen. Daar worden de grondstoffen voor productie ontgonnen, geraffineerd en geproduceerd. Traditioneel is dit de meest impactvolle en risicovolle fase in elke keten van activiteiten.
- Sociaal: mensenrechten, slavernij, gezondheid en veiligheid, het betalen van een leefbaar loon, … zijn allemaal onderwerpen die meestal goed georganiseerd zijn in Westerse economieën waar uw eigen operaties zich bevinden. De risico’s van negatieve impacten op deze sociale onderwerpen bevinden zich meestal in uw waardeketen in niet-Westerse/lage-kosten omgevingen. Hetzij tijdens de mijnbouw- en productie fase (upstream), hetzij in de “na-gebruiksfase” (downstream).
- Bestuur: corruptie, omkoping en betalingspraktijken aan KMO’s in de waardeketen, … zijn intrinsiek verbonden met zakelijke partners, dus de waardeketen.
Samengevat
heeft de waardeketen de grootste milieu-, sociale en governance impact en risico’s van een bedrijf. Dit benadrukt het belang van aandacht voor duurzaamheid, due diligence en verantwoorde bedrijfspraktijken in je waardeketens als intrinsiek onderdeel van je ESG-strategie. In onze volgende blogpost zullen we de integratie van de waardeketen in recente en aankomende ESG-wetgeving verder in detail toelichten.
Auteur: Hans van Dam, Nathalie De Decker
